Organiseren vaccinatiespreekuur (COVID-19-vaccinatie)

Op deze pagina vindt u informatie over:

Locatie bepalen

Afhankelijk van het aantal patiënten in uw selectie kunt u beslissen:

  • een apart vaccinatiespreekuur te organiseren:
    • op de praktijk
    • op een alternatieve locatie, vergelijkbaar met het griepvaccinatiespreekuur dat u in 2020 volgens de COVID-19-richtlijnen heeft georganiseerd
    • op een alternatieve locatie in samenwerking met uw regio-organisatie of huisartsenpost
  • op de praktijk op afspraak te vaccineren

Een alternatieve locatie is niet altijd makkelijk gevonden. Als u zelf geen geschikte locatie vindt, kunt u in eerste instantie voor hulp en vergoeding van de kosten terecht bij uw gemeente. Indien dit onvoldoende resultaat oplevert, kunt u dit melden bij het centrale loket vaccinatielocaties: locatievaccinatiesHA@rivm.nl. Hier vindt u ondersteuning bij het vinden en bekostigen van een geschikte vaccinatielocatie. 

Het aantal patiënten dat u tegelijk uit kunt nodigen is vooral afhankelijk van de grootte van uw wachtruimte in verband met de observatietijd van 15 minuten na vaccinatie. Het totale proces rond het vaccineren duurt rond de 3 minuten per patiënt. U kunt, afhankelijk van het aantal mensen dat u op 1,5 meter in uw wachtkamer kunt observeren, uw patiënten uitnodigen in tijdsblokken. Als richting hiervoor kunt u uitgaan van tijdsblokken van:

  • 2 minuten bij ≥ 7 observatiestoelen en meerdere prikkers
  • 3 minuten bij 6 observatiestoelen en > 1 prikker
  • 4 minuten bij 5 observatiestoelen en 1-2 prikkers
  • 5 minuten bij 3 en 4 observatiestoelen en 1 prikker
  • 7 minuten bij 2 observatiestoelen en 1 prikker

Afspraken plannen op het vaccinatiespreekuur

U bent niet verplicht direct na levering de vaccins te gebruiken of het vaccinatiespreekuur zo snel mogelijk na levering te plannen. U mag daar iets meer tijd voor nemen. Natuurlijk blijft het belangrijk zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te beschermen. 

Er zijn verschillende mogelijkheden waarmee uw patiënten met behulp van een webapplicatie zelf afspraken kunnen plannen. De LHV heeft deze mogelijkheden in kaart gebracht en een vergelijkingstabel voor u gemaakt. 

Naast de inzet van een goede tool is het ook van belang dat het afsprakenproces goed is ingericht. Enkele tips:

  • Overweeg voor vaccinatievragen een aparte toets in het keuzemenu van uw telefooncentrale en een apart e-mailadres in te stellen. Zo houdt u gemakkelijker vaccinatievragen van overige vragen gescheiden.
  • Wijs per praktijk 1 huisarts aan als ‘medisch coördinator vaccinaties’.
  • Geef aan patiënten een deadline tot wanneer ze een afspraak kunnen maken.
  • Verzoek patiënten te bellen/mailen als ze hun afspraak willen annuleren, omdat ze van de vaccinatie afzien, ziek zijn of niet kunnen. Zo weet u welke mensen niet meer opgeroepen hoeven te worden of juist later alsnog opgeroepen moeten worden.
  • Zorg voor een reservelijst met personen die u kunt oproepen als u op het laatste moment afmeldingen krijgt.
  • Neem op uw praktijkwebsite informatie op over hoe het vaccineren in uw praktijk verloopt, eventueel in de vorm van veelgestelde vragen en antwoorden.

Inrichten locatie

Lees de aanwijzingen voor de voorbereiding van het vaccinatiespreekuur, opdat dit coronaproof verloopt, in het NHG-Addendum Organisatie van het vaccinatiespreekuur in de huisartsenpraktijk in tijden van COVID-19: Addendum bij de NHG-Praktijkhandleidingen ‘Griepvaccinatie’ en ‘Pneumokokkenvaccinatie’.

15 minuten observatie na vaccinatie

Er is extra nazorg nodig na toediening. Dit geldt voor alle geregistreerde COVID-19-vaccins en gaat naar verwachting ook gelden voor de nieuwe COVID-19-vaccins, die door de EMA beoordeeld worden. Het advies luidt om alle gevaccineerde personen 15 minuten na toediening van het vaccin door een deskundige (arts) te laten observeren met alle medicatie (waaronder EpiPen) in geval van een allergische reactie bij de hand. 

De WHO en EMA hebben de observatietijd van 15 minuten opgenomen in de aanbevelingen en productinformatie, die de Gezondheidsraad heeft overgenomen. Dit advies is overgenomen in de LCI-uitvoeringsrichtlijn COVID-19-vaccinatie. Het advies, hoewel het lastig toepasbaar is in de huisartsenpraktijk, geldt voor alle landen die onder de EMA vallen. 

30 minuten bij anafylactische reactie

Een anafylactische reactie na een ander vaccin, medicijn of voedingsmiddel is geen contra-indicatie, maar wel een reden tot voorzorgsmaatregelen en een verlengde observatieperiode van 30 minuten. Deze mensen mogen dus wel gevaccineerd worden. Ze mogen preventief geen antihistaminica of andere medicatie toegediend krijgen. Deze medicatie vermindert weliswaar de huidreactie, maar het mechanisme dat de shock veroorzaakt gaat door, waardoor het herkennen van het beeld bemoeilijkt wordt. 

Spillage voorkomen

Maak voorafgaand aan het vaccinatiespreekuur een reservelijst van patiënten uit de doelgroep of uit het eerstvolgende jaarcohort. Indien er een aangebroken flacon overblijft, kunnen deze overgebleven vaccins gebruikt worden om mensen uit de volgende groepen te vaccineren: 

  • Patiënten die aan huis gevaccineerd moeten worden
  • Patiënten van de reservelijst
  • Overige medewerkers die werkzaam zijn in de praktijk of het gezondheidscentrum 
    • Medewerkers die nauw betrokken zijn bij de vaccinatietoediening (maar niet zelf de vaccins toedienen)
    • Medewerkers die in hun dagelijks werk direct nauw contact (< 1,5m) met mogelijk COVID-19-geïnfecteerde personen hebben (zoals andere zorgverleners).

Interval tussen de vaccinaties

Voor ieder vaccin waarvoor 2 vaccinaties aanbevolen worden, geldt een streefinterval met een minimum- en maximuminterval in tijd voor het zetten van de tweede vaccinatie.

De ideale interval tussen een eerste en tweede AstraZeneca-vaccinatie is onderwerp van discussie geweest. Reden hiervoor waren enerzijds aanwijzingen dat een langer interval een betere bescherming geeft, afgewogen tegen anderzijds de bescherming die een snelle tweede vaccinatie biedt voor de populatie als geheel. Hierdoor liepen de verschillende adviezen uiteen, wat resulteerde in planningsproblemen voor verschillende huisartsenpraktijken. 

Minister De Jonge heeft na advies van de Gezondheidsraad op vrijdagavond 21 mei de kamer ingelicht met een kamerbrief dat het RIVM een interval van 4 tot 12 weken opneemt in de richtlijn met de voorkeur zo snel mogelijk te prikken.

De LCI heeft de richtlijn op 21 mei aangepast met een interval van 6-14 weken. Er is uit praktisch oogpunt gekozen voor 6 en 14 weken. Huisartsen hoeven hun reeds geplande vaccinatierondes niet te verzetten als deze in de aangegeven periode vallen.

FabrikantMerk-
naam
Soort 
vaccin
DosisAantal 
doses
Streef-
interval
in
weken
Minimum-
interval
in dagen
Window-
interval
in dagen
PfizerCOVID-19 vaccine BioNTech-Pfizer ComirnatymRNA30 µg
(0,3 ml)
2in de 6e week1935-42
ModernaCOVID-19
Vaccine
Moderna
mRNA100 µg
(0,5 ml)
2in de 4e week2525-35*
AstraZenecaCOVID-19
Vaccine
AstraZenceca
recombinant 
vector
2,5 x 108 
Inf. U. 
(0,5 ml)
2in de 12e week2884

Tabel 1. Overzicht beschikbare COVID-19-vaccins, dosis en interval 

* In de SmpC staat dat in de effectiviteitsstudie vooraf aan de registratie vrijwel alle personen de tweede dosis 25-35 dagen na de eerste dosis ontvingen. Dit interval kan nog aangepast worden als er meer informatie beschikbaar is.

  • Als de tweede dosis eerder dan het minimuminterval na de eerste vaccinatie is toegediend, hoeft er geen derde vaccinatie toegediend te worden.
  • Een langer interval is onwenselijk. Als dit onverhoopt toch gebeurt, hoeft de vaccinatie niet opnieuw te worden toegediend.
  • Ook bij de tweede dosis wordt na het doormaken van COVID-19 de vaccinatie 8 weken uitgesteld. Het doormaken van COVID-19 wordt als extra immunisatiemoment gezien.
  • Er wordt wel een tweede dosis gegeven als COVID-19 optreedt in de periode tussen de eerste en tweede vaccinatie, maar na 8 weken.

Geen tweede vaccinatie nodig na doorgemaakte COVID-19

Patiënten die positief getest zijn op COVID-19 voor hun eerste vaccinatie zijn na 1 vaccinatie voldoende beschermd. Een tweede vaccinatie is niet nodig.

Tweede vaccinaties die al gepland staan mogen gewoon gegeven worden. Als tijdens de eerste toediening blijkt dat een tweede vaccinatie niet nodig is, kunt u dat direct met de patiënt bespreken.

Een gemiste vaccinatie?

Bij koorts, klachten of andere reden kan uw patiënt een vaccinatie mislopen. Tabel 2 toont hoe deze situatie vervolgd wordt.

Situatie
VervolgDeelname volgende huisartsenrond
No show
1e toediening
Zonder berichtGeenNee

VerhinderdNieuwe afspraak wordt gemaaktEventueel

WeigeraarGeenNee
No show
2e toediening
Zonder berichtGeen of nieuwe afspraak wordt gemaakt binnen de termijn voor 2e vaccinatie, indien mogelijkNee

VerhinderdNieuwe afspraak wordt gemaakt binnen de termijn voor 2e vaccinatie, indien mogelijkNee
Show 1e en 2e toediening
GeenNee
Tabel 2 Vervolgschema gemiste vaccinatie 

Uitnodigen en voorlichten | Contra-indicaties

Naar boven