Nederlandse vaccinatiestrategie (COVID-19-vaccinatie)

Landelijke strategie COVID-19-vaccinatie

De Gezondheidsraad heeft op 19 november 2020 advies uitgebracht over de strategie voor COVID-19-vaccinatie.

Gezondheidsraad over vaccinatiestrategie COVID-19

De Gezondheidsraad adviseert het volgende over de vaccinatiestrategie.
‘Welke strategie het beste ingezet kan worden is afhankelijk van – nu nog ontbrekende – wetenschappelijke gegevens over de vaccins.
Ook hangt het af van de situatie van de pandemie op het moment dat de vaccins beschikbaar komen.
[De commissie adviseert] om te kiezen voor het verminderen van ernstige ziekte en sterfte. […]
Binnen deze strategie komen in eerste instantie de volgende groepen in aanmerking voor vaccinatie:

  • gezondheidskundig kwetsbare groepen die een verhoogd risico lopen op een ernstiger ziektebeloop en sterfte:
    • mensen boven de 60 jaar
    • mensen met ernstige aandoeningen aan hart of luchtwegen, met diabetes mellitus, met chronische nierinsufficiëntie, met een afweerstoornis
    • mensen behandeld met immunosuppressiva leidend tot verminderde weerstand tegen luchtweginfecties
    • mensen met een verstandelijke beperking wonend in instellingen
    • verpleeghuisbewoners
  • indien deze medische risicogroepen om medische redenen niet zelf gevaccineerd kunnen worden: de mantelzorgers en zorgmedewerkers die een besmettingsrisico voor ze vormen
  • zorgmedewerkers met direct patiëntencontact’

Bron: Gezondheidsraad. Strategieën voor COVID-19-vaccinatie. Den Haag: Gezondheidsraad, 2020. 

Figuur 1 RIVM-prioritering vaccins COVID-19

Bron: RIVM. Richtlijn uitvoering COVID-19-vaccinatie 2021: Professionele standaard voor COVID-19-vaccinatie, Versie 0.4, 24 december 2020. p. 39.
* = [Bedrijfsarts:] of nader in te vullen door ander gekwalificeerd personeel in bijvoorbeeld ziekenhuis
** = [< 60 jaar met medische indicatie:] wanneer mensen uit deze doelgroep niet gevaccineerd kunnen worden, komen mantelzorgers en zorgmedewerkers die een risico voor hen vormen in aanmerking, en zorgmedewerkers met direct patiëntcontact

Het advies van de Gezondheidsraad is vertaald in een inentingsstrategie (figuur 1).
Deze vaccinatiestrategie is onder voorbehoud. Er is nog veel onbekend over de eigenschappen van de vaccins, wanneer het goedgekeurd wordt en wanneer hoeveel vaccins geleverd kunnen worden. Na goedkeuring van elk vaccin volgt daarom opnieuw een advies van de Gezondheidsraad en een besluit van de minister van VWS over de strategie.

Het BioNTech-Pfizer-vaccin Comirnaty is als 1e vaccin voor Nederland beschikbaar gekomen. Dit vaccin is uitsluitend geschikt voor vaccinatie op centrale locaties, zoals de GGD-vaccinatiestraten. Comirnaty is namelijk verpakt per 995 vaccins die op –80 graden Celsius bewaard moeten worden en na ontdooien 5 dagen houdbaar zijn bij 2-8 graden.

De Gezondheidsraad adviseert om het BioNTech-Pfizer-vaccin primair in te zetten voor ouderen vanaf 60 jaar, te beginnen met de oudsten, omdat:

  • het vaccin een boven verwachting hoge werkzaamheid heeft bij ouderen 
  • de ziektelast als gevolg van COVID-19 het grootst is in deze groep

Dit advies is op 4 januari 2021 uitgewerkt in een gedetailleerde vaccinatiestrategie.

In januari 2021 wordt gestart met het vaccineren van zorgmedewerkers uit de:

  • verpleeghuiszorg
  • gehandicaptenzorg
  • wijkverpleging
  • Wmo-ondersteuning
  • ziekenhuismedewerkers COVID-19-bedden en -ambulances

Deze beroepsgroepen vaccineert de GGD op centrale locaties. Zij krijgen het vaccin van BioNTech-Pfizer aangeboden. De ziekenhuismedewerkers ontvangen het vaccin vanuit hun eigen organisatie.

Parallel aan het vaccineren van deze groepen zorgmedewerkers wordt het BioNTech-Pfizer-vaccin en het Moderna vaccin aangeboden aan:

  • bewoners van verpleeghuizen
  • mensen met een verstandelijke beperking in instellingen

Thuiswonende ouderen vanaf 60 jaar

De huisarts start  in het 1e kwartaal van 2021 met het vaccineren van de volgende groepen:

  • bewoners die in een instelling wonen maar niet door de instelling zelf gevaccineerd worden: 
    • bewoners van kleinschalige woonvormen voor ouderen 
    • mensen met een verstandelijke beperkingen die in een instelling wonen
  • huisartsen en medewerkers huisartspraktijken
  • niet-mobiele thuiswonenden van 60 jaar en ouder
  • patiënten < 60 jaar met een medische indicatie

Wlz-woonvorm met huisarts als hoofdbehandelaar

De grotere verpleeghuizen en instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking organiseren zelf de COVID-19-vaccinaties voor hun bewoners in samenwerking met de GGD met behulp van het BioNTech-Pfizer-vaccin of het Moderna-vaccin. Als u als huisarts de jaarlijkse griepvaccinaties organiseert voor deze instellingen bent u nu ook verantwoordelijk voor de organisatie van de COVID-19-vaccinaties.

De praktische uitwerking hiervan wordt hier beschreven zodra hier meer over bekend is.

← Leeswijzer | Vaccins →

Naar boven