In dit webdossier vindt u achtergronden, adviezen over diagnostiek, behandeling, infectiepreventie en organisatie van de zorg, richtlijnen, leidraden en standpunten en hulpmiddelen voor uw praktijk.


Nieuw

  • Update 23 oktober 2020

    Het beleid voor een zorgmedewerker met klachten in afwachting van een PCR test is verduidelijkt.
    Zorgmedewerkers met klachten dienen thuis te blijven tot de uitslag bekend is. Als deze persoon koorts en/of benauwdheidsklachten heeft, dan moeten ook alle huisgenoten thuisblijven tot na de testuitslag.
    Zorgmedewerkers zonder klachten, die om andere redenen getest worden mogen wel bij hoge uitzondering en alleen als de continuïteit van zorg in het geding komt blijven werken, indien zij altijd een chirurgisch mondmasker IIR dragen en bij persoonlijke verzorging en lichamelijk onderzoek ook handschoenen dragen. Zie voor uitgebreidere informatie Inzet en testbeleid zorgmedewerkers en de LCI bijlage Testbeleid en inzet zorgmedewerkers buiten het ziekenhuis.

  • Update 21 oktober

    Antigeen(snel)testen COVID-19

    De diagnose COVID-19 wordt in de eerste lijn gesteld op basis van een positieve PCR-test. Door de toegenomen vraag naar testen is de huidige PCR-testcapaciteit in de GGD-teststraten te beperkt om aan de volledige vraag te kunnen voldoen. Dit leidt tot knelpunten bij het snel en tijdig inplannen, testen en terugrapporteren van de uitslag van de PCR-test. Er is een grote vraag naar alternatieven in de vorm van snellere testen, ook onder huisartsen. Er zijn daarom veel vragen over de antigeen(snel)testen. In het document ‘Antigeen(snel)testen COVID-19’ kunt u hier meer over lezen. Zie ook ‘Aanvullend onderzoek’.

    Voor het stellen van de diagnose COVID-19 bij personen met klachten in de huisartsenpraktijk heeft de PCR-test nog steeds de voorkeur boven de antigeen(snel)test. 

    Indien u gebruik maakt van een antigeen(snel)test, dan adviseren wij het volgende:

    1. Gebruik een antigeen(snel)test alléén bij personen met klachten die kunnen passen bij COVID-19, bij voorkeur in de eerste week van ziek zijn. 
    2. Maak géén gebruik van antigeen(snel)testen bij personen zonder klachten of symptomen.
    3. Indien u een antigeen(snel)test gebruikt, let dan op de ‘randvoorwaarden voor uitvoeren van antigeensneltesten’ (zie kader onderin het document ‘Antigeen(snel)testen COVID-19’) waaronder het gebruik van een gevalideerde sneltest.
    4. Draag bij afname en verwerking van de test volledige PBM (zie Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)). 
    5. Interpreteer een positieve sneltest bij personen met klachten of symptomen als voldoende bewijs voor COVID-19; geef de bijbehorende adviezen en meld de infectie bij de GGD. Voor de maatregelen naar aanleiding van een melding van een bevestigde patiënt, zie de LCI-richtlijn COVID-19.
    6. Controleer een negatieve sneltest bij personen met klachten of symptomen met een PCR-test. 
    7. Adviseer zorgmedewerkers met klachten en een negatieve sneltest in afwachting van de uitslag van de PCR test om de adviezen van de LCI te volgen: totdat de testuitslag bekend is, moet de persoon met klachten thuisblijven. Als deze persoon koorts en/of benauwdheid heeft, dan moeten ook alle huisgenoten thuisblijven tot na de testuitslag.

  • Update 19 oktober 2020

    PBM tijdens non-COVID-zorg

    De aanbevelingen t.a.v. PBM tijdens non-COVID-zorg zijn aangepast. Vanwege de hoge prevalentie COVID-19 in Nederland wordt in aanvulling op de basisset algemene preventieve adviezen (triage, 1,5m afstand, hygiëneadviezen, thuisblijven & testen bij klachten) het preventief gebruik van mondneusbescherming in de non-COVID-zorg geadviseerd. Dit advies is aanvullend op de reeds bestaande adviezen in Persoonlijke beschermingsmiddelen en wordt uitgebreider besproken in het achtergronddocument ‘Preventief gebruik PBM bij patiënten zonder (vermoeden van) COVID-19‘. Tevens is het stroomdiagram ‘Telefonische scheiding patiëntenstromen non-COVID-19 en (mogelijk) COVID-19‘ hier op aangepast.

    Voor het preventief gebruik van mondneusbescherming in de non-COVID-zorg zijn de volgende overwegingen van belang:

    • Met triage op klachten blijken in de huisartsenpraktijk, om uiteenlopende redenen, een deel van de symptomatische personen (of personen met een recent risicocontact COVID-19) niet geïdentificeerd.
    • Met het stijgen van de prevalentie wordt de kans op het treffen van een pre- of asymptomatische persoon met COVID-19 hoger.
    • In de recent aangepaste Leidraad Persoonlijke bescherming in de (poli)klinische setting vanwege SARS-CoV-2 van FMS adviseert men om bij patiënten waarbij er géén vermoeden is van COVID-19 preventief gebruik te maken van een chirurgisch mondneusmasker of een face shield indien er sprake is van een langer durend contact (>15min) binnen <1,5m. Huisartsenconsulten duren veelal niet langer dan 15 minuten, maar huisartsen hebben veel contacten per dag met verschillende patiënten (o.a. patiënten die behoren tot een risicogroep voor een gecompliceerd beloop).
    • De handelingen die huisartsen verrichten zijn divers van aard en variëren van weinig risico op transmissie tot risicovolle handelingen afhankelijk van de aard van de handeling en de intensiteit van het contact.

    Aanbevelingen

    1. Gebruik bij patiënten zonder vermoeden van COVID-19 preventief mondneusbescherming tijdens het spreekuur.
      • Draag uw gehele werkdag (continu preventief) een chirurgisch mondneusmasker IIR of een face shield.

        OF
      • Draag alléén als u binnen 1,5 meter moet komen (risicogestuurd preventief) een chirurgisch mondneusmasker IIR of een face shield.

        Gebruik een mondneusmasker maximaal 3 uur aaneengesloten; verwissel het eerder als het nat is geworden.
    1. Gebruik bij risicovolle handelingen en bij procedures die een groot risico op druppelvorming/spatten naast een chirurgisch mondneusmasker type IIR tevens een beschermende bril of een face shield. Bij voorkeur in combinatie met beschermende schort en wegwerphandschoenen. 

    Lees meer over de voor- en nadelen van een face shield in vergelijking tot een mondneusmasker in ‘Gebruik van PBM’.

    Alle reanimaties volgens COVID-19 richtlijnen

    Momenteel is de prevalentie van COVID-19 dermate hoog dat het advies is om alle slachtoffers > 12 jaar met een circulatiestilstand bij een reanimatie te beschouwen als ‘Veronderstelde of bewezen COVID-19’. Zie ook Reanimatie ten tijde van COVID-19 en het document ‘Reanimatie ten tijde van de COVID-19 pandemie’. Dit advies volgt het besluit hierover van de Nederlandse Reanimatie Raad (NRR) op 9-10-2020.

    Landelijke lancering CoronaMelder

    • Zaterdag 10 oktober heeft het ministerie van VWS De Coronamelder-app gelanceerd. De app stuurt een bericht als de gebruiker enige tijd in de buurt – binnen anderhalve meter – is geweest van iemand die besmet is met het coronavirus. Ook geeft de app advies over wat men dan het beste kan doen.  
    • In de app wordt verwezen naar Thuisarts.nl als onderdeel van het handelingsperspectief van de gebruiker. Krijgt u vragen van patiënten over de app of de notificaties, dan kunt u verwijzen naar de helpdesk. Deze is bereikbaar via het gratis telefoonnummer 0800-1280. De helpdesk is dagelijks open van 8-20 uur. Verder vindt u op coronamelder.nl antwoorden op de meest gestelde vragen. 

    CoronaMelder gebruik door zorgmedewerkers tijdens spreekuren met PBM  

    De Coronamelder-app kan niet herkennen of een genotificeerde adequate PBM draagt ten tijde van een contact met een (later) bevestigde COVID-19.  Om onterechte notificaties te vermijden, adviseren wij u om de app tijdelijk te pauzeren tijdens spreekuren/contacten waarbij volledige PBM (dus chirurgisch mondmasker IIR, oogbescherming, handschoenen en schort) wordt gedragen, zodat de app tijdelijk geen codes uitwisselt met andere telefoons. Zie ook: https://lci.rivm.nl/lci.rivm.nl/covid-19/bijlage/zorgmedewerkersinzetentestbeleid.  

    Handreiking voor op- en afschalen reguliere poliklinische zorg

    De FMS heeft op 13 oktober de Handreiking voor keuzes bij het op-/afschalen van reguliere poliklinische zorg ten tijde van schaarste in de COVID-19 pandemie gepubliceerd. Met input van NHG, LHV en de Patiëntenfederatie Nederland is deze handreiking door de Federatie Medisch Specialisten en de wetenschappelijke verenigingen opgesteld.

    De handreiking biedt handvatten aan medisch specialisten en de besturen van zorginstellingen om de reguliere poliklinische zorg zo veel mogelijk te behouden. Hoewel ongewenst, is het afschalen van zorg tijdens deze tweede golf soms onvermijdelijk. De handreiking geeft adviezen over het veilig afschalen van zorg. Ook wijst de handreiking op het belang van het maken van goede afspraken tussen medisch specialisten, ziekenhuizen en huisartsen over de mogelijkheden van verwijzing en follow-up van patiënten.

  • Update 13 oktober

    Antigeen(snel)testen

    Op dit moment worden verschillende antigeen(snel)testen gevalideerd voor de Nederlandse situatie. In een aantal GGD-teststraten vindt onderzoek plaats door bij patiënten zowel een PCR als een antigeen(snel)test uit te voeren.
    Een aantal van deze antigeen(snel)testen heeft goede testeigenschappen (sensitiviteit en specificiteit), vooral wanneer de test wordt uitgevoerd in de eerste week van klachten. Niet alle patiënten die besmet zijn met SARS-CoV-2 worden gedetecteerd, het betreft vooral die patiënten waarbij sprake is van een aanzienlijke viral load en die dus besmettelijk zijn. De sensitiviteit, het vermogen om SARS-CoV-2 aan te tonen, bij asymptomatische patiënten is onbekend.
    Voordat de antigeen(snel)testen in huisartsenpraktijken ingezet kunnen worden, is verder onderzoek nodig naar de mogelijkheden voor èn gevolgen van toepassing van antigeen(snel)testen in de verschillende klinische domeinen (publieke gezondheidszorg, huisartsenzorg, ziekenhuiszorg, verpleeghuizen etc.). Aan de hand daarvan kan een stappenplan voor de inzet van deze nieuwe testvorm gemaakt worden. Voorbeelden van vragen die nog uitgewerkt moeten worden, zijn:

    • Welke beschermende maatregelen dienen gebruikt te worden bij het inzetten van deze test?
    • Moeten testuitslagen bevestigd worden met een PCR-test?
    • Hoe wordt de meldplicht geborgd?
    • Hoe moet de implementatie/verstrekking van deze antigeen(snel)testen gaan verlopen?

    NHG en LHV blijven betrokken bij de implementatie van antigeen(snel)testen en stemmen af met GGD en RIVM. Wij houden u op de hoogte. Lees ook ‘Covid-19: hoe betrouwbaar zijn sneltesten?’

  • Nieuw op 6 oktober

    Aanpassing advies spirometrie

    Door de sterke toename van het aantal COVID-19 besmettingen in Nederland is het advies ten aanzien van spirometrie in de eerste lijn per direct aangepast:

    • Verricht geen spirometrie in de huisartsenpraktijk.
    • Behandel voorlopig de patiënten met een sterk vermoeden op astma en COPD als zodanig.
    • Wees terughoudend met het doorverwijzen van patiënten voor een diagnostische spirometrie, tenzij dit klinisch noodzakelijk is en in overleg met de longarts.

    Lees meer hierover in ‘Spirometrie tijdens piekprevalentie coronavirus pandemie’.

    Verruiming regelgeving bij herregistratie vanwege COVID-19

    Het College Geneeskundig Specialismen (CGS) heeft de regelingen rond herregistratie en opleiding van maart dit jaar verruimd. U vindt deze coulanceregeling voor herregistratie op de KNMG-website. Hier vindt u ook de veelgestelde vragen over herregistratie in tijden van COVID-19 en een samenvattende tabel herregistratie-eisen vanwege COVID-19. 

    Alcoholgebruik tijdens de coronacrisis

    Het Trimbos-instituut heeft de infosheet Alcoholgebruik tijdens de coronacrisis gepubliceerd. Deze infosheet geeft informatie over het alcoholgebruik tijdens de coronacrisis en wat je hieraan kunt doen als professional. De infosheet gaat in op de verschillende fases van de coronacrisis, wat we nu weten over het alcoholgebruik voor en na de crisis, wat de risicogroepen zijn en waarom het belangrijk is om juist nu als professional problematisch alcoholgebruik te signaleren. In het NHG-dossier coronavirus (zie Psychosociale zorg) vindt u meer informatie die u kan helpen bij de psychosociale zorg in de huisartsenpraktijk gedurende de coronacrisis.

Eerder nieuws →


Kernboodschappen

De ontwikkelingen en (wetenschappelijke) inzichten rondom COVID-19 veranderen snel. Raadpleeg het dossier om die reden dagelijks.

Het is van belang om, ondanks de COVID-19 pandemie, breed te blijven kijken zoals huisartsen gewend zijn te doen. Denk bij een luchtweginfecties ook aan andere verwekkers en neem ook bij kinderen risicofactoren voor een gecompliceerd beloop in acht. Blijf ook bereikbaar voor patiënten met klachten die niet direct passen bij een corona-infectie.

Patiënten met een (mogelijke) besmetting met COVID-19 kunnen zelfs na 8 dagen (range 5 – 13 dagen) alsnog verslechteren op basis van hyperinflammatie bij virale pneumonie die leidt tot een ARDS-beeld met forse hypoxie. Volg de ABCDE-systematiek. Het klinisch beeld is bepalend voor wel/geen opname. Indien de patiënt zuurstofbehoeftig wordt (lage saturatie <92%-94% en/of toegenomen ademfrequentie > 24/minuut), of klinisch snelle achteruitgang laat zien, dan is dit een reden voor overleg met een longarts en waarschijnlijk ziekenhuisopname. Wees alert! Patiënten tonen niet benauwd, maar kunnen wel degelijk een lage saturatie hebben.

Volg bij patiënten met luchtwegklachten zoals hoesten of kortademigheid al dan niet in combinatie met koorts de NHG-Standaard Acuut hoesten. Deze is, ook in de tijd van mogelijke besmettingen met het coronavirus, nog altijd van toepassing (aanvullende behandeladviezen bij patiënten met acuut hoesten).

Bij kwetsbare ouderen met een mogelijke COVID-19 kunt u gebruik maken van de leidraad Thuisbehandeling oudere patiënten versus verwijzen ziekenhuis en de toolkit Symptoombestrijding in de thuissituatie bij patiënten met een COVID-19 in de laatste levensfase (meer informatie).

Behandel patiënten met astma of COPD die een toename van klachten ervaren óf een longaanval doormaken, conform de daarvoor geldende NHG-Standaarden Astma bij kinderenAstma bij volwassenen en COPD  met luchtwegverwijders, inhalatiecorticosteroïden of prednison oraal (aanvullende behandeladviezen bij patiënten met acuut hoesten).


Recent nieuws op NHG.org

Naar boven